Ρογκάτσια (Ρουγκάτσια) - Παλιός Ρογκατσάρης - Θωμάς Ανάστος

Ο Θωμάς Ανάστος, καταγόμενος από το Μακροχώρι Βέροιας και γεννημένος το 1940, αναφέρεται στο έθιμο των Ρουγκατσιών μέσα από τη βιωματική του εμπειρία ως ενεργό μέλος του μπουλουκιού των Ρουγκατσάρηδων. Όπως επισημαίνει, υπήρξε από τα νεότερα σε ηλικία παιδιά που συμμετείχαν στο σύνολο, το οποίο απαρτιζόταν συνήθως από δέκα έως δώδεκα άτομα, ενώ δηλώνει ότι είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη συγκρότηση και λειτουργία του μπουλουκιού.

Στην αφήγησή του περιγράφει τις πρακτικές που ακολουθούσαν κατά την επίσκεψή τους στις αυλές των νοικοκυριών, τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν δεκτοί από τους κατοίκους, καθώς και το τελετουργικό του χορού γύρω από τα προϊόντα της τοπικής παραγωγής, τα οποία συνίστατο κυρίως σε τρόφιμα και υλικά παραγωγής, δεδομένης της περιορισμένης χρήσης χρηματικών μέσων. Ο χορός αυτός επιτελούσε ευετηρικό χαρακτήρα, αποσκοπώντας στην ευφορία και την καλοτυχία.

Επιπλέον, αναφέρει ότι η δράση των Ρουγκατσιών διαρκούσε περίπου δώδεκα ημέρες και εκτεινόταν σε διάφορους οικισμούς, με υποχρεωτική επίσκεψη σε όλα τα σπίτια, καθώς η παράλειψη κάποιου νοικοκυριού ενδεχομένως να προκαλούσε κοινωνικές παρεξηγήσεις. Τα προϊόντα που συγκεντρώνονταν παραδίδονταν στην επιτροπή της εκκλησίας, προκειμένου να καλυφθούν συγκεκριμένες ανάγκες της τοπικής κοινότητας, στοιχείο που υπογραμμίζει τον συλλογικό και κοινωφελή χαρακτήρα του εθίμου.

Το παρόν βίντεο αποτελεί μέρος της νέας επιτόπιας έρευνας και καταγραφής που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου “Roumlouki-Archive”. Η έρευνα εστιάζει στην τεκμηρίωση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, μέσα από μαρτυρίες, αφηγήσεις. 

Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν τον Οκτώβριο του 2025 στο Εθνογραφικό Κέντρο Γιώργη Μελίκη, στη Μελίκη Ημαθίας.